Tái định vị (Repositioning): Cách hồi sinh và phát triển thương hiệu của bạn
Có thể tái định vị chưa phải là lựa chọn của bạn ngay lúc này, nhưng một lúc nào đó bất thình lình tái định vị là lựa chọn duy nhất cho doanh nghiệp nhỏ của bạn.
Vì thế hãy tiếp nhận tinh thần tái định vị để luôn sẵng sàng cho mọi trường hợp có thể xảy đến trong tương lai.
Bạn có nhớ thời điểm bạn bắt đầu kinh doanh?
Bạn đã bỏ ra rất nhiều công sức để xây dựng thương hiệu, tạo ra những sản phẩm chất lượng và tìm kiếm khách hàng.
Nhưng rồi,
Thị trường thay đổi, đối thủ cạnh tranh xuất hiện, và bỗng dưng bạn nhận thấy thương hiệu của mình không còn thu hút như trước, doanh số bắt đầu đi xuống…
Hãy nhìn vào câu chuyện của Cafe Coffee Day (CCD), một chuỗi cà phê nổi tiếng tại Ấn Độ.
Khởi đầu là một quán cà phê nhỏ tại Bangalore vào năm 1996, CCD nhanh chóng trở thành điểm đến quen thuộc cho những người yêu thích cà phê với những ly cà phê thơm ngon và không gian ấm cúng. Họ đã xây dựng được một cộng đồng khách hàng trung thành và mở rộng mạnh mẽ, đạt hơn 1.000 quán vào năm 2011.
Nhưng rồi, sự xuất hiện của các chuỗi cà phê lớn như Starbucks, với chiến lược marketing bài bản và không gian sang trọng hơn, đã khiến CCD phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt. Doanh số sụt giảm, khách hàng dần chuyển sang những lựa chọn mới.
Đây là một tình huống rất phổ biến trong thế giới kinh doanh ngày nay.
Và điều gì đã giúp Cafe Coffee Day thoát khỏi tình trạng này?
Tái định vị (Repositioning), đó chính là câu trả lời.
Trong 35 chiến lược định vị mà chúng ta đang cùng nhau khám phá, tái định vị giữ một vị trí đặc biệt. Tái định vị giúp doanh nghiệp thích ứng với sự thay đổi của thị trường, giúp bạn trở lại và vươn xa hơn vị thế hiện tại của mình.
Hãy cùng Dolazi mở ra từng điểm đặc biệt của chiến lược tái định vị (repositioning) ngay bây giờ.
Mục lục
- 1. Tái Định Vị là gì?
- 3. Tại sao doanh nghiệp nhỏ cần quan tâm đến Tái định vị?
- 6 bước thực hiện tái định vị (Repositioning)
- Bước 2: Xác định vấn đề & Đặt tên cho vấn đề
- Bước 3: Chọn chiến lược tái định vị
- Bước 4-5-6: Đặt mục tiêu mới, thông điệp mới, triển khai và đánh giá
1. Tái Định Vị là gì?
Nói một cách chính xác,
Tái định vị (Repositioning) là việc điều chỉnh cách khách hàng nhìn nhận về thương hiệu, sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn. Làm cho nó phù hợp hơn với sự thay đổi của thị trường, đối thủ cạnh tranh, hoặc chính bản thân doanh nghiệp.
Chuyên gia định vị hàng đầu, Jack Trout, đã nhấn mạnh trong cuốn sách cùng tên Repositioning của mình rằng:
Tái định vị là điều chỉnh nhận thức, không phải thay đổi nhận thức.
Điều này có nghĩa là,
Bạn không cần phải đập đi xây lại hoàn toàn thương hiệu đã có,
Mà hãy tinh chỉnh, làm mới những yếu tố cần thiết để thương hiệu khớp với nhu cầu và mong muốn mới của khách hàng.
Như vậy, tái định vị là một lựa chọn linh hoạt và hiệu quả cho doanh nghiệp nhỏ, giúp bạn điều chỉnh để thích nghi với thị trường mà không cần phải thay đổi hoàn toàn những gì đã xây dựng.
Phân biệt Tái định vị với các chiến lược định vị khác
Trong loạt bài 35 Chiến lược Định vị, bạn đã tìm hiểu về Brand Positioning (Định vị thương hiệu), Product Positioning (Định vị sản phẩm) và nhiều chiến lược khác.
Vậy Tái định vị khác biệt như thế nào?
Hãy xem bảng so sánh sau đây:
| Chiến lược | Mục tiêu | Khi nào Dùng? |
|---|---|---|
| Brand Positioning | Xây dựng nhận diện và vị thế ban đầu của thương hiệu. | Khi mới thành lập, giới thiệu một sản phẩm/dịch vụ mới, hoặc muốn tạo ra một ấn tượng ban đầu mạnh mẽ. |
| Product Positioning | Tạo ra sự khác biệt và nổi bật cho sản phẩm/dịch vụ. | Khi sản phẩm/dịch vụ có những tính năng, lợi ích độc đáo so với đối thủ, hoặc muốn tập trung vào một phân khúc khách hàng cụ thể. |
| Repositioning | Điều chỉnh cách khách hàng nhìn nhận về thương hiệu/sản phẩm. | Khi doanh số giảm, thị trường thay đổi, đối thủ cạnh tranh mạnh hơn, hoặc muốn thu hút một nhóm khách hàng mới, hoặc thương hiệu không còn phù hợp với xu hướng hiện tại. |
Ví dụ bạn là một thương hiệu thời trang.
Khi bạn định vị thương hiệu, bạn tập trung vào xây dựng hình ảnh thương hiệu thời trang cao cấp.
Đến khi tái định vị, bạn có thể chuyển hướng suy nghĩ của khách hàng sang bạn là thương hiệu thời trang bền vững, thân thiện với môi trường.
Khi nào doanh nghiệp cần Tái định vị?
Tái định vị không phải là một quyết định dễ dàng, nhưng nó có thể là yếu tố sống còn của một thương hiệu. Dưới đây là một số dấu hiệu cho thấy bạn có thể cần tái định vị:
- Doanh số giảm: Doanh số sụt giảm liên tục trong một thời gian dài.
- Thị phần giảm: Mất thị phần vào tay đối thủ cạnh tranh.
- Khách hàng không còn trung thành: Khách hàng chuyển sang sử dụng sản phẩm/dịch vụ của đối thủ.
- Thị trường thay đổi: Xuất hiện những xu hướng mới, thay đổi trong hành vi tiêu dùng, hoặc sự xuất hiện của các đối thủ cạnh tranh mới.
- Hình ảnh thương hiệu không còn phù hợp: Thương hiệu không còn liên quan đến khách hàng mục tiêu hoặc không còn phản ánh giá trị cốt lõi của doanh nghiệp.
- Đối thủ cạnh tranh mạnh hơn: Đối thủ có chiến lược marketing hiệu quả hơn, hoặc tung ra các sản phẩm/dịch vụ mới hấp dẫn hơn.
Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, đã đến lúc bạn nên xem xét chiến lược Tái định vị.
3. Tại sao doanh nghiệp nhỏ cần quan tâm đến Tái định vị?
Có phải bạn đang nghĩ:
“Doanh nghiệp của tôi nhỏ thôi, cứ bán hàng ổn định là được, cần gì tái định vị cho phức tạp?”
Bạn có đồng ý với tôi điều này:
Thị trường luôn thay đổi, khách hàng cũng vậy, và đối thủ cạnh tranh không chỉ ngày một đông mà còn không ngừng tìm cách vượt lên?
Vậy,
Việc chúng ta chỉ đứng tại một ví trí ban đầu có hợp lý không???
Vì thế,
Tái định vị không chỉ là một sự thay đổi, mà là một chiến lược then chốt giúp doanh nghiệp nhỏ của bạn tồn tại, phát triển và vươn lên dẫn đầu.
3.1. Tái định vị giúp bạn thích ứng với sự thay đổi
Hãy tưởng tượng bạn đang điều khiển một chiếc thuyền buồm. Gió (thị trường) thay đổi hướng liên tục. Nếu bạn cố gắng giữ nguyên hướng đi ban đầu, bạn sẽ bị lạc đường. Tái định vị giống như việc bạn điều chỉnh cánh buồm, thay đổi hướng đi để đón nhận những cơn gió mới.
Có hai sự thay đổi phổ biến ở góc độ thị trường,
Một là, Xu hướng tiêu dùng mới.
Khách hàng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, tính bền vững, hoặc trải nghiệm cá nhân. Tái định vị cho phép bạn điều chỉnh sản phẩm, dịch vụ và thông điệp để phù hợp với những xu hướng này.
Ví dụ:
Một cửa hàng bán lẻ truyền thống nhận thấy xu hướng mua sắm trực tuyến đang ngày càng phát triển. Họ tái định vị bằng cách đầu tư vào một website thương mại điện tử, cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh chóng và cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm trực tuyến.
Best Buy – Chuyển đổi sang thương mại điện tử
Best Buy, một chuỗi bán lẻ điện tử lớn tại Mỹ, từng đối mặt với nguy cơ suy giảm doanh số do sự cạnh tranh từ Amazon và các nền tảng trực tuyến khác. Để thích ứng, họ đã tái định vị bằng cách đầu tư mạnh vào thương mại điện tử. Theo báo cáo tài chính năm 2023 từ Best Buy Annual Report, doanh thu trực tuyến của họ đạt 22,5 tỷ USD, chiếm hơn 30% tổng doanh thu.
Chiến lược cụ thể bao gồm:
- Cải thiện website với giao diện thân thiện, tích hợp công nghệ AI để gợi ý sản phẩm.
- Cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh trong ngày, cạnh tranh trực tiếp với Amazon Prime.
- Kết hợp trải nghiệm trực tuyến và tại cửa hàng với dịch vụ “Buy Online, Pick Up In-Store” (Mua trực tuyến, nhận tại cửa hàng). Bạn có nhận ra chiến lược này cũng được áp dụng bởi một công ty nào ở Việt Nam không? Tất nhiên là Thế Giới Di Động rồi, tôi nghĩ bạn biết.
Kết quả là Best Buy không chỉ duy trì được thị phần mà còn tăng trưởng, với cổ phiếu tăng 15% trong năm 2023, theo CNBC News.
Hai là, Công nghệ mới.
Sự xuất hiện của công nghệ mới có thể tạo ra những cơ hội hoặc thách thức. Tái định vị giúp bạn tận dụng công nghệ mới để cải thiện sản phẩm, dịch vụ, hoặc cách bạn tiếp cận khách hàng.
Ví dụ:
Các nhà hàng truyền thống sử dụng công nghệ đặt hàng trực tuyến và giao hàng tận nơi để cạnh tranh với các dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến khác. Một thực tế đang diễn ra mãnh mẽ mà chúng ta có thể thấy hằng ngày.
3.2. Giữ cho sản phẩm – thương hiệu của bạn luôn hấp dẫn
Thị hiếu của khách hàng thay đổi nhanh chóng. Điều gì hấp dẫn ngày hôm nay có thể trở nên lỗi thời vào ngày mai.
Theo thời gian,
Thương hiệu của bạn có thể mất đi sự tươi mới, trở nên lỗi thời trong mắt khách hàng.
Khách hàng mục tiêu có thể thay đổi về độ tuổi, sở thích, lối sống.
Hình ảnh thương hiệu có thể không còn phù hợp với xu hướng hiện tại.
Thông điệp truyền thông có thể không còn gãi đúng chỗ ngứa của khách hàng.
Lúc này,
Tái định vị giúp bạn khoác áo mới cho thương hiệu, làm cho nó trở nên hiện đại, hấp dẫn và gần gũi hơn với khách hàng mục tiêu.
Ví dụ:
Mạnh mẽ và rõ ràng nhất trong thời gian gần đây có lẽ là sự kiện tái định vị logo của Vinamilk. Tuy nhiên, Vinamilk là một công ty lớn chứ không phải doanh nghiệp nhỏ.
Để tôi lấy ví dụ khác về tái định vị của doanh nghiệp nhỏ từ nghiên cứu của SmashBrand.
Ollie – Thương hiệu chăm sóc thú cưng nhỏ
Ban đầu hoạt động như một doanh nghiệp bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng (DTC).
Khi mở rộng sang bán lẻ vật lý, thách thức của họ là:
- Làm sao để sản phẩm của mình nổi bật trên kệ hàng và thu hút khách hàng trong một thị trường cạnh tranh.
- Khi sở thích và lối sống của người tiêu dùng đang thay đổi nhanh chóng.
Cách họ đã tái định vị
- Làm mới logo và bản sắc hình ảnh.
- Cập nhật bao bì sản phẩm để trở nên bắt mắt hơn và truyền tải rõ ràng giá trị cốt lõi của thương hiệu.
Những thay đổi này không chỉ mang lại diện mạo hiện đại mà còn giúp Ollie kết nối tốt hơn với đối tượng khách hàng mục tiêu trong bối cảnh bán lẻ.
Kết quả của quá trình tái định vị
| Tiêu Chí | Kết Quả |
|---|---|
| Tăng ý định mua hàng | Gấp 4 lần |
| Vị trí tại Petco | Đầu kệ và gian hàng trưng bày riêng |
| Tác động thị trường | Tăng khả năng cạnh tranh trong bán lẻ |
Ollie minh họa rõ ràng rằng các doanh nghiệp nhỏ Việt Nam cần cân nhắc tái định vị để giữ cho thương hiệu luôn tươi mới và phù hợp.
3.3. Tự tin đối mặt với khủng hoảng bất ngờ.
Bạn còn nhờ đại dịch COVID-19?
Doanh nghiệp nhỏ của bạn có bị ảnh hưởng?
Đó là một dạng khủng hoảng bên ngoài, khủng hoảng bất ngờ, khủng hoảng thị trường mà doanh nghiệp nhỏ phải đối mặt.
Ngoài ra,
Doanh nghiệp nhỏ thường xuyên gánh chịu khủng hoảng nội bộ như: Sản phẩn bị lỗi, dịch vụ bị phàn nàn, thay đổi lãnh đạo ….
Trong những tình huống trên, tái định vị có thể là phao cứu sinh giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, khôi phục niềm tin và tìm lại hướng đi.
Ví dụ:
Một nhà hàng nhỏ, bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch COVID-19, phải đóng cửa phục vụ tại chỗ. Để tồn tại, họ đã tái định vị bằng cách chuyển hoàn toàn sang mô hình giao hàng và bán mang đi, tối ưu hóa menu cho phù hợp với việc giao hàng, và tập trung quảng bá các chương trình khuyến mãi hấp dẫn trên các ứng dụng giao đồ ăn.
3.4. Cải thiện hiệu suất
Tái định vị không chỉ về việc thay đổi hình ảnh thương hiệu, mà còn về việc cải thiện hiệu suất kinh doanh.
- Tăng doanh số và lợi nhuận: Thu hút khách hàng mới, giữ chân khách hàng cũ, tăng giá trị đơn hàng.
- Mở rộng thị phần: Chiếm lĩnh thị trường ngách, vượt qua đối thủ cạnh tranh.
- Mở rộng thị phần: Chiếm lĩnh thị trường ngách, vượt qua đối thủ cạnh tranh.
- Hồi sinh thương hiệu hết thời: Làm mới hình ảnh, tạo sức hút, kết nối lại với khách hàng.
6 bước thực hiện tái định vị (Repositioning)
Về cơ bản, quá trình thực hiện tái định vị khá tương đồng với quá trình định vị khác. Sự khác biệt chính ở đây là bạn đã có sẵn thương hiệu, sản phẩm và nhiệm vụ của bạn là điều chỉnh cách khách hàng mục tiêu suy nghĩ về thương hiệu, sản phẩm.
Bước 1: Đánh giá khách quan tình hình hiện tại
Nhiều chủ doanh nghiệp luôn nhìn sản phẩm của mình với con mắt màu hồng, sản phẩm của họ luôn là hoàn hảo nhất với tất cả mọi người. Đây là một cái nhìn vô cùng chủ quan.
Điểm mấu chốt không chỉ trong bước này là phải khách quan.
Vậy làm thế nào để đảm bảo tính khách quan khi đánh giá doanh nghiệp của chính mình?
Tại Dolazi, chúng tôi áp dụng nhiều cách khác nhau, vào từng trường hợp khác nhau. Nhưng trong phạm vi bài viết này tôi muốn bạn tập trung vào 3 hành động chính, và khi bạn thực hiện xong theo hướng dẫn sau đây, việc tái định vị của bạn đã đi được 1/2 chặng đường.
Hành động 1: Kiểm tra nội bộ với phân tích SWOT
Phân tích SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) là một công cụ vô giá để hiểu rõ vị thế của thương hiệu. Để lập một bảng SWOT chi tiết, tại Dolazi chúng tôi tập trung vào các khía cạnh sau:
| Điểm mạnh (Strengths) Chúng tôi tự hỏi: Thương hiệu của chúng ta có những lợi thế gì so với đối thủ? (Ví dụ: Chất lượng sản phẩm vượt trội, đội ngũ nhân viên tận tâm, giá cả cạnh tranh,…) | Điểm yếu (Weaknesses) Chúng tôi tự hỏi: Thương hiệu của chúng ta đang gặp khó khăn gì? (Ví dụ: Giá cả cao, sản phẩm chưa đa dạng, dịch vụ khách hàng kém,…) |
| Cơ hội (Opportunities) Chúng tôi tự hỏi: Thị trường có những xu hướng nào có thể giúp thương hiệu của chúng ta phát triển? (Ví dụ: Nhu cầu về sản phẩm xanh, xu hướng mua sắm trực tuyến,…) | Thách thức (Threats) Chúng tôi tự hỏi: Những yếu tố nào có thể gây bất lợi cho thương hiệu của chúng ta? (Ví dụ: Sự cạnh tranh gay gắt, thay đổi trong sở thích của khách hàng, suy thoái kinh tế,…) |
Lời khuyên từ Dolazi
Hãy tập hợp đội ngũ của bạn (nếu có), tổ chức một buổi brainstorming thẳng thắn và cởi mở để cùng nhau trả lời những câu hỏi này. Góc nhìn từ nhiều người sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện và khách quan hơn.
Hành động 2: Nghiên cứu khách hàng mục tiêu của hiện tại và tiềm năng
Khách hàng chính là giám khảo khách quan nhất cho thương hiệu của bạn. Hãy lắng nghe tiếng lòng của họ để hiểu rõ họ đang nghĩ gì, cảm nhận gì về thương hiệu của bạn.
Bạn có thể sử dụng nhiều cách nghiên cứu khách hàng, từ đơn giản đến chuyên sâu:
- Khảo sát khách hàng (online/offline);
- Phỏng vấn khách hàng (trực tiếp/qua điện thoại);
- Lắng nghe trên mạng xã hội.
Tôi thích nhất cách nghe ngóng dư luận đang nói gì trên mạng xã hội vì nó chính xác và khách quan hơn 2 cách trên rất nhiều.
Chia sẻ cho bạn một tip nhỏ
Hãy bắt đầu từ những phương pháp đơn giản và tiết kiệm chi phí. Ngay cả việc đọc kỹ các bình luận của khách hàng trên trang Facebook của bạn cũng có thể mang lại những thông tin vô giá. Quan trọng là bạn phải thực sự lắng nghe và thấu hiểu khách hàng của mình.
Hành động 3: Phân tích đối thủ để tìm khoảng trống thị trường
Không thể tái định vị mà không “biết người biết ta”.
Hãy dành thời gian phân tích đối thủ cạnh tranh để hiểu rõ vị thế của họ trên thị trường, điểm mạnh, điểm yếu của họ là gì, và khoảng trống thị trường nào mà bạn có thể khai thác.
Bạn cần phân tích:
Đối thủ cạnh tranh trực tiếp: Những doanh nghiệp nào đang cung cấp sản phẩm/dịch vụ tương tự như bạn và nhắm đến cùng đối tượng khách hàng?
Vị thế của đối thủ: Họ đang định vị thương hiệu của mình như thế nào? Thông điệp, hình ảnh, giá trị mà họ truyền tải là gì?
Điểm mạnh và điểm yếu của đối thủ: Họ có những lợi thế cạnh tranh gì? Điểm yếu nào mà bạn có thể khai thác?
Khoảng trống thị trường: Có những nhu cầu nào của khách hàng chưa được đáp ứng tốt bởi các đối thủ hiện tại? Có phân khúc thị trường nào còn bỏ ngỏ?
Cách làm của Dolazi khá đơn giản:
Lập danh sách các đối thủ cạnh tranh chính. Truy cập website, mạng xã hội, cửa hàng của họ để quan sát và thu thập thông tin (đọc các bài đánh giá, so sánh về sản phẩm/dịch vụ của họ trên các trang báo, blog, diễn đàn….) Quan trọng là phải tìm ra sự khác biệt của mình so với đối thủ, và xác định được sân chơi mà chúng ta có thể chiến thắng.
Bước 2: Xác định vấn đề & Đặt tên cho vấn đề
Sau khi đánh giá tình hình hiện tại, bạn cần xác định rõ những vấn đề mà thương hiệu của bạn đang phải đối mặt.
Có 2 việc bạn cần phải làm,
Đầu tiên, Xác định những vấn đề chính
Dựa vào các thông tin từ phân tích SWOT, nghiên cứu khách hàng, và phân tích đối thủ ở bước 1 để xác định các vấn đề chính.
Nó có thể là,
- Doanh số giảm sút.
- Thị phần bị thu hẹp.
- Khách hàng mất niềm tin vào thương hiệu.
- Thương hiệu không còn phù hợp với thị trường.
- Đối thủ cạnh tranh mạnh hơn.
Sau đó, tìm ra nguyên nhân gốc rễ
Bạn có biết phương pháp 5 Whys không?
Sử dụng kỹ thuật 5 Whys (hỏi tại sao 5 lần) để tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân gốc rễ của vấn đề.
Ví dụ như:
Bạn đang có vấn đề về doanh số giảm sút.
Nguyên nhân có thể là:
- Sản phẩm không còn đáp ứng được nhu cầu của khách hàng.
- Chiến lược giá chưa phù hợp.
- Thiếu sự đổi mới.
- Đối thủ cạnh tranh cung cấp sản phẩm/dịch vụ tốt hơn.
Bước 3: Chọn chiến lược tái định vị
Từ bước 1&2, bạn đã có một mỏ vàng thông tin cho việc ra quyết định tái định vị.
Nếu bạn quyết định không tái định vị,
Nếu bạn quyết định bỏ đi và làm cái khác,
Bạn không cần đọc tiếp bài viết này, mà hãy tập trung vào những chiến lược khác.
Còn bạn chọn tái định vị hãy chọn các loại vũ khí dưới đây.
Ah, bạn cần biết,
Không phải mọi cuộc chiến tái định vị đều giống nhau. Có nhiều loại chiến lược tái định vị khác nhau, và bạn cần chọn vũ khí phù hợp với địa hình thị trường và mục tiêu tái định vị của mình.
Dưới đây là 4 loại chiến lược tái định vị phổ biến mà Dolazi nghĩ sẽ phù hợp cho doanh nghiệp nhỏ:
Tái định vị hình ảnh (Image Repositioning)
Chiến lược này tập trung vào thay đổi nhận diện thương hiệu (logo, màu sắc, font chữ, phong cách thiết kế, website, cửa hàng…) để tạo ra ấn tượng mới mẻ và hấp dẫn hơn trong mắt khách hàng.
Thường được sử dụng khi hình ảnh thương hiệu trở nên lỗi thời, nhàm chán, hoặc không còn phù hợp với đối tượng mục tiêu mới.
Ví dụ Dunkin’ (trước đây là Dunkin’ Donuts).
Tái định vị từ thương hiệu “bánh donuts” sang thương hiệu “cà phê” hiện đại. Họ thay đổi logo, màu sắc, thiết kế cửa hàng, và tập trung quảng bá các sản phẩm cà phê để thoát khỏi hình ảnh quán bánh truyền thống và bắt kịp xu hướng thị trường cà phê đang bùng nổ.
Tái định vị sản phẩm (Product Repositioning)
Chiến lược này tập trung vào điều chỉnh nhận thức của khách hàng về sản phẩm/dịch vụ hiện có. Có thể thêm tính năng mới, mở rộng công dụng, điều chỉnh thiết kế, hoặc hướng đến đối tượng sử dụng mới.
Thường được sử dụng khi sản phẩm trở nên bão hòa, mất đi tính cạnh tranh, hoặc doanh nghiệp muốn khai thác thị trường mới.
Khi tái định vị sản phẩm, hãy lần lượt xem xét các chiến lược Định vị theo thuộc tính (Attribute Positioning)
Tái định vị vô hình (Intangible Repositioning)
Chiến lược này tập trung vào điều chỉnh giá trị cốt lõi, thông điệp, câu chuyện thương hiệu, và tạo kết nối cảm xúc mạnh mẽ hơn với khách hàng. Thường được sử dụng khi thương hiệu muốn làm mới hình ảnh trong tâm trí khách hàng, tạo dựng lòng tin và sự trung thành, hoặc khắc phục những nhận thức tiêu cực.
Ví dụ Dove
Tái định vị với chiến dịch “Real Beauty” (Vẻ đẹp thực sự).
Họ thay đổi thông điệp, từ bỏ hình ảnh “vẻ đẹp hoàn hảo ảo“ để tôn vinh “vẻ đẹp tự nhiên, đa dạng của phụ nữ“. Chiến dịch này tạo tiếng vang lớn, xây dựng hình ảnh thương hiệu nhân văn, gần gũi, và tăng cường kết nối cảm xúc với khách hàng.
Tái định vị hữu hình (Tangible Repositioning)
Chiến lược này là bước chuyển mình toàn diện, khi doanh nghiệp thay đổi cả sản phẩm/dịch vụ và thị trường mục tiêu. Thường được sử dụng khi thị trường hiện tại bão hòa, thu hẹp, hoặc doanh nghiệp muốn tấn công thị trường hoàn toàn mới.
Đây là chiến lược rủi ro cao nhất, nhưng cũng mang lại cơ hội tăng trưởng đột phá nếu thành công.
Ví dụ Netflix
Tái định vị từ dịch vụ cho thuê DVD qua thư sang dịch vụ streaming phim trực tuyến và sản xuất nội dung gốc. Họ thay đổi hoàn toàn mô hình kinh doanh, đón đầu xu hướng xem phim trực tuyến và vươn lên trở thành gã khổng lồ streaming toàn cầu.
Lưu ý:
Netflix là ví dụ thương hiệu lớn, tái định vị hữu hình ít phổ biến với doanh nghiệp nhỏ, chỉ đề cập để tham khảo và hiểu rõ các loại chiến lược tái định vị. Và tái định vị hữu hình khả năng cao sẽ thay đổi cả mô hình kinh doanh của doanh nghiệp.
Tham khảo mô hình Business Model Canvas để nhìn thấu cách một doanh nghiệp vận hành thông qua mô hình kinh doanh.
Bước 4-5-6: Đặt mục tiêu mới, thông điệp mới, triển khai và đánh giá
Tới đây, có lẽ bạn đã biết làm gì tiếp theo rồi phải không. (Nếu chưa, bạn xem lại các bước triển khai trong những chiến lược định vị khác nhé, mọi thứ đều giống nhau từ đây).
Vì tôi muốn đi đến phần quan trọng hơn.
Vai trò của CEO trong tái định vị
Tái định vị không chỉ là một chiến dịch marketing, mà là một quyết định chiến lược mang tính sống còn đối với doanh nghiệp nhỏ. Và ở vị trí thuyền trưởng, CEO (hoặc chủ doanh nghiệp) đóng vai trò quyết định sự thành bại của quá trình này. Không ai khác ngoài CEO có thể lèo lái con thuyền thương hiệu vượt qua giông bão tái định vị và cập bến bờ thành công.
Vậy, vai trò cụ thể của CEO là gì?
CEO là người khởi xướng và dẫn dắt
Tái định vị thường bắt nguồn từ việc CEO nhận ra sự thay đổi của thị trường, nhận thấy tín hiệu thương hiệu đang đi xuống, hoặc nhìn thấy cơ hội mới cần nắm bắt.
CEO là người đầu tiên đặt vấn đề tái định vị, thúc đẩy quá trình thảo luận và ra quyết định trong nội bộ. Họ không chỉ bật đèn xanh cho tái định vị, mà còn phải là người dẫn dắt, truyền lửa và tạo động lực cho toàn bộ đội ngũ tham gia vào quá trình này.
Nếu CEO không thực sự tin tưởng và quyết tâm, chiến lược tái định vị khó có thể thành công.
CEO định hướng chiến lược
CEO là người vẽ ra bức tranh toàn cảnh về vị thế mới mà thương hiệu muốn đạt được. Họ cần xác định rõ ràng mục tiêu tái định vị:
- Muốn thu hút đối tượng khách hàng nào?
- Muốn xây dựng hình ảnh thương hiệu như thế nào?
- Giá trị cốt lõi nào cần được nhấn mạnh?
CEO phải là người chốt chiến lược tổng thể, đảm bảo rằng chiến lược tái định vị phù hợp với tầm nhìn, giá trị và mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp.
Và quan trọng hơn hết, Họ cần đảm bảo chiến lược này thực tế, khả thi và phù hợp với nguồn lực của doanh nghiệp nhỏ.
CEO đảm bảo thực thi
Chiến lược dù hay đến đâu cũng chỉ là giấy mực nếu không được thực thi hiệu quả.
Vậy mà có rất nhiều CEO chỉ xướng lên rồi giao việc định vị cho đội ngũ Marketing, thâm chí là một team marketing thuê ngoài làm cho quá trình tái định vị trở nên khó khăn rất nhiều. Đó là một trong những sai lầm mà doanh nghiệp nhỏ thường gánh chịu.
Vì thế CEO cần:
Có trách nhiệm chèo lái quá trình thực thi tái định vị, phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận liên quan (marketing, bán hàng, sản phẩm, dịch vụ…). Họ cần giao nhiệm vụ rõ ràng, phân bổ nguồn lực hợp lý, thiết lập quy trình làm việc hiệu quả và theo dõi sát sao tiến độ.
Điều cần CEO nhất là giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh, điều chỉnh kế hoạch khi cần thiết và đảm bảo mọi hoạt động đều hướng đến mục tiêu chung.
CEO giao tiếp với các bên liên quan
Tái định vị không chỉ là việc nội bộ doanh nghiệp, mà còn liên quan đến nhiều đối tượng bên ngoài: khách hàng, nhân viên, đối tác, nhà đầu tư (nếu có).
Vì thế,
CEO là người đứng mũi chịu sào trong việc giao tiếp, truyền tải thông điệp tái định vị một cách rõ ràng, thuyết phục và nhất quán đến tất cả các bên liên quan. Cần giải thích lý do tái định vị, lợi ích mà nó mang lại cho mỗi bên và kêu gọi sự đồng thuận, ủng hộ. Giao tiếp hiệu quả giúp tránh gây hiểu lầm, mất lòng tin và đảm bảo quá trình tái định vị diễn ra suôn sẻ.
Kết luận
Tái định vị là một trong ba chiến lược then chốt cho các doanh nghiệp nhỏ muốn tồn tại và phát triển trong một thị trường cạnh tranh bênh cạnh chiến lược định vị thương hiệu và định vị sản phẩm. Nó không chỉ là một sự thay đổi về hình ảnh mà còn là một sự điều chỉnh chiến lược để thích ứng với sự thay đổi của thị trường và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Chúng ta đã cùng nhau khám phá tầm quan trọng của tái định vị, các bước thực hiện, và vai trò của CEO. Hy vọng rằng, với những kiến thức và ví dụ thực tế, bạn đã có thể hiểu rõ hơn về quá trình này.
Nếu bạn nhận thấy thương hiệu của mình đang có những dấu hiệu cần tái định vị, đừng ngần ngại bắt đầu ngay hôm nay.
Hãy đánh giá vị thế thương hiệu hiện tại, nghiên cứu thị trường và khách hàng, lập kế hoạch tái định vị từng bước.
Và quan trọng nhất, hãy tin tưởng vào giá trị thương hiệu của bạn, dám thay đổi để vươn tới thành công.